الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )

81

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )

نحو و شعر و لغت بر ديگران مقدم بوده است . ديوان شعرى دارد كه متجاوز از بيست هزار بيت مىباشد . در جامع الاصول « * » به مناسبت يادآورى از او مىنويسد : وى نقابت سادات بغداد را به عهده داشت و عالمى بزرگوار و متكلمى فقيه و باخبر از مذاهب شيعه بود و آثار بسيارى از خود باقى گذارده است . سيد در ماه ربيع الاول سال 436 درگذشت و در رجب سال 355 هجرى متولد گرديد ؛ روز وفات عمرش هشتاد سال و هشت ماه و چند روز بوده است و فرزندش در خانهء او بر وى نماز گذارد و همان‌جا دفن شد . ابو القاسم تنوخى يار و مصاحب وى گفته است آنگاه كه سيد درگذشت كتابهاى او را به شمارش درآورديم كه هشتاد هزار مجلد از مصنفات و محفوظات و مقروات به‌شماره درآمد . ثعالبى در نقلى كه از او در يتيمة الدهر نموده مىنويسد : كتابهاى سيد را علاوه بر آنچه كه به وزراء و رؤسا داده و بخش عظيمى از كتابهاى او بوده ، به مبلغ سى هزار دينار برآورد كردند . قاضى نور اللّه شوشترى در مجالس المؤمنين از يكى از علماى اعلام نقل كرده است : سيد اجل اوحد طاهر ثمانينى ذو المجدين مرتضى علم الهدى على بن الحسين الموسوى در سال 355 هجرى متولد شد . موقعيت فضيلت و مرتبهء دانش او بالاتر از اين است كه به حكايت درآيد و مشهورتر از آن است كه به روايت گرايد . پس از درگذشتش هشتاد هزار مجلد از مقروات و مصنفات و محفوظاتش را باقى گذارد و به همين نسبت از اموال و املاك و اولاد آن‌قدر به جاى نهاد كه از توصيف بيرون است . او كتابى به نام الثمانين تأليف نمود و از هر چيز هشتاد بخش داشت و هشتاد و يك سال زيست كرد ، به‌همين‌جهت به « ثمانينى » شهرت يافت . يافعى در تاريخ خود مىنويسد : شريف مرتضى ابو القاسم على بن الحسين بن

--> ( * ) در مجمع البحرين نام اين كتاب مجامع الاصول آمده است و گويا اشتباه مطبعى باشد . جامع الاصول از آثار ابن اثير جزرى است - م .